Ondernemen

,,Ze hebben het laten afweten voor het mkb. Dat neem ik ze kwalijk", stelt Thierry Aartsen (VVD). Vier Tweede Kamerleden, voor hun partij mkb-woordvoerder, spreken zich stevig uit over de rol van banken in de coronacrisis. Mustafa Amhaouch (CDA): ,,Qredits heeft in de coronacrisis aan overbruggingskredieten bijna net zoveel gedaan als de vier banken samen". Eppo Bruins (CU): ,,We hebben de Volksbank nog steeds in bezit. Daar kunnen we een bank van maken zoals we willen dat-ie werkt". En Chris Stoffer (SGP): ,,Crowdfunding, dat makkelijker maken en meer faciliteren".

Aartsen (VVD): 'De tijd van die grote banken is wel voorbij'

,,De grote banken hebben het inmiddels laten afweten als het gaat om het mkb. Onder het miljoen hoef je daar niet meer aan te komen. Dat neem ik ze kwalijk, moeten we ze op blijven aanspreken", stelt Thierry Aartsen (VVD) onder meer. ,,De tijd van die grote banken is wel voorbij, op papier is er kapitaal genoeg in de wereld. Ik zie hele mooie initiatieven van private partijen met niet de risicovolle rentes van 7, 8, 9 procent, maar die juist het Nederlandse bedrijfsleven, de kleine bedrijven verder willen helpen. Maar die komen vaak niet helemaal van de grond vanwege alle regels, bankvergunningen en dat soort zaken. Daar hebben we winst te halen. Veel beter een ondernemer achter je te hebben die in je plan gelooft en helpt, dat is veel belangrijker dan een bankmedewerker die dat probeert te doen."

Stoffer (SGP): 'Geld is er zat, je moet het op de goede plek zien te krijgen'

Chris Stoffer (SGP) is opgegroeid naast en tegenover Rabobank. ,,Vroeger bij ons de bank waar iedere ondernemer terecht kon. Ik moet eerlijk zeggen: ze laten het gewoon afweten, ook in de omgeving waar ik woon. Waar vroeger ondernemers in het bestuur zaten, zitten die er niet meer. Ik geloof meer in crowdfunding, dat makkelijker maken en meer faciliteren, en dan hebben we daar meer ondernemers achter zitten. Geld is er is zat, je moet het op de goede plek zien te krijgen."

Bruins (CU): 'Grote banken zijn eigenlijk allemaal institutionele risicobeleggers geworden'

Eppo Bruins (CU) ziet een andere 'enorme kans'. ,,We hebben de Volksbank nog steeds in bezit. Daar kunnen we een bank van maken zoals we willen dat-ie werkt. De grote banken zijn eigenlijk allemaal institutionele risicobeleggers geworden. Er is geld zat, het is haast helikoptergeld, de ECB blijft maar bijdrukken, we weten niet eens waar het is, allemaal banken die aan elkaar uitlenen en de economie verzieken. De staat start een vierde bank die tot doel heeft particuliere en kleine ondernemers krediet te verlenen met dienstverlening zoals we van een bank verwachten. De staat heeft ‘m in handen en kan dit nu gaan starten".

Amhaouch (CDA): 'Qredits heeft aan overbruggingskredieten bijna net zoveel gedaan als de vier banken samen'

,,Als ik kijk naar Qredits, die hebben in de coronacrisis aan overbruggingskredieten bijna net zoveel gedaan als de vier banken samen, dat zegt wel iets," vindt Mustafa Amhaouch (CDA). ,,Waar ik mij erg aan stoor is de financiering van de grote banken. De systeembanken kijken over de kleine ondernemers heen. Wij zijn voor een mkb-bank, dichtbij de ondernemers, dichtbij in de regio. Als de overheid garanties geeft voor belangrijke financieringen maakt dat de kleine ondernemer mogelijk om door te groeien. Als je nu niks doet, weet je dat het niet beter gaat worden." Bron: DeOndernemer.nl

Banken financieren nog steeds veel ondernemers. Alternatieve vormen van financieren zijn in opkomst. Er is steeds meer te kiezen. Daarom hebben we voor mkb-adviseurs, over het maken van een keuze tussen financiers, enkele tips. In dit blog van Capsearch aandacht voor zekerheden, aflosmogelijkheden, gevolgen van publiciteit en financieringsstructuur.

Welke zekerheden en voorwaarden vraagt een financier?

• Er zijn nieuwe financiers die geen of nauwelijks zekerheden vragen. Bij de laatste vaak alleen een persoonlijke borgtocht. Deze groep geldverstrekkers kijkt vooral naar de continuïteit van de kasstroom van een onderneming. Als een terugbetaling in het geding komt dan verwachten ze dat een persoonlijke borgtocht voldoende stimulans is voor een ondernemer om actie te ondernemen. Een ondernemer zal immers, mede vanwege een borgtocht, tot het uiterste gaan met terugbetalen van een financiering. Verstrek bij een nieuwe financiering niet te gemakkelijk zekerheden. Dat beperkt je in de toekomstige mogelijkheden bij het aantrekken van een (aanvullende) financiering bij andere financiers. • Vraag een financier toezeggingen te doen over het vervallen van zekerheden of voorwaarden, in de toekomst, voor het geval de financiële situatie sterker wordt. Dat geeft een ondernemer namelijk ook meer bewegingsruimte. Je kan hierbij ook denken aan een non-dividend verklaring die vervalt bij een bepaalde toekomstige solvabiliteit. Zorg wel dat het in de lening overeenkomst komt te staan.

Ruime mogelijkheden om af te lossen biedt flexibiliteit

Aflosmogelijkheden bij financiers zijn uiteenlopend. Bij nieuwe financiers zijn die soms wat ruimer. Als de mogelijkheden voor verkrijgen van een financiering beperkt zijn, bijvoorbeeld bij een economische crisis, kan het boetevrij kunnen aflossen van belang zijn. Het geeft een ondernemer de mogelijkheid om later gemakkelijker over te stappen naar een financier met betere condities en de oude financiering af te lossen.

Aandachtspunt publiciteit

Traditioneel verdienmodel van een bank is dat het veel spaargelden heeft en gelden op de kapitaalmarkt aantrekt en dat bijvoorbeeld weer aan het mkb uitleent. De laatste jaren is er een aantal varianten bijgekomen. Ondernemers hebben meer te kiezen. Bij onderstaande varianten is het van belang bewust te zijn dat gegevens van een onderneming “op straat” kunnen liggen. • Crowdfunding is wellicht de meest bekende vorm waarbij een bedrijf geld leent van een grote groep private investeerders. Deze investeerders ontvangen, bij interesse, het businessplan om te beoordelen of ze wensen te investeren. Veel van je informatie wordt gedeeld met investeerders en ‘publiek’ gemaakt. • Peer-to-Peer financiering waarbij een enkele investeerder het bedrag leent aan een ondernemer. Over het algemeen gaat het om grotere bedragen en wordt de propositie en het businessplan uitgezet bij een kleinere (besloten) groep investeerders. • Hybride vormen waarbij je kan denken een deel publiek geld uit de Crowd zoals onder de eerste variant en een deel vanuit een fonds. Veelal beoordeelt het fonds zelf of ze bereid is te investeren en committeert zich voor een deel of het geheel van de financiering. Het overige deel wordt opgehaald bij de Crowd via een (verkorte) pitch.

Passende financieringsstructuur

Bekijk ook per financier of er beperkingen zijn in mogelijkheden van rekening courant verhoudingen tussen dochter- en/of niet verbonden juridische maatschappijen. Of beperkingen in het oplopen of hebben van rekening courant verhoudingen met directie en of bestuurders. We zien dat financiers hier verschillende mee omgaan.

Even overleg?

Neem gerust contact met Capsearch op als je een specifieke situatie wilt bespreken. Je kunt ons bereiken via de telefoon of via de chat. Wij doen onze best je te helpen bij het vinden van financiers die passen bij de specifieke situatie. Bron: Capsearch.com

Steeds meer ondernemers komen in financiële nood omdat banken regelmatig nog langer coronakredieten weigeren te verstrekken. Tot maar liefst driekwart van alle aanvragen zou worden afgekeurd, blijkt uit een rondgang van BNR bij diverse kredietadviseurs. Vooral bedrijven in de horeca, reissector en detailhandel moeten het ontgelden. Hoewel de nood in een deel van die sectoren het hoogst is, is de kans heel klein dat de bank te hulp schiet, zo zegt Anne-Marie van der Lee van het Instituut voor Midden- en Kleinbedrijf (IMK) tegen de radiozender. MKB-Nederland en ONL bevestigen het verhaal: het gaat vaak mis bij de risico-inschatting van banken. ,,Ze maken een afweging die gezien de situatie nu voor veel ondernemers negatief uitpakt. Dat is zorgelijk. Veel ondernemers in de verplicht gesloten sectoren raken nu snel door hun eigen vermogen heen', schrijft MKB-Nederland. ,,Ze staan vaak voor een gesloten loket’’, aldus ONL-voorzitter Hans Biesheuvel tegen BNR.

Belang van de klant

Chris Buijink van de Nederlandse Vereniging van Banken zegt tegen BNR dat het correct is dat banken kijken of het geven van een krediet wel verantwoord is. ,,Ook in het belang van de klant. ik herken overigens dat getal van driekwart niet, dus wij zijn erg benieuwd naar die onderzoeken. In onze beleving wordt het grootste deel van de aanvragen die we echt kunnen beoordelen ook wel toegewezen.’’ Opvallend: de site Boekhouder.nl deed vorige maand nog rondvraag langs de drie grootste banken en vroeg hen of er nu sprake is van een explosieve groei van het aantal kredietaanvragen óf dat financieren voor bedrijven juist steeds moeilijker wordt. Daaruit blijkt volgens het platform dat er sprake is van een afname op het gebied van financieringsbehoeften.

Banken: vraag naar coronakredieten verminderd

,,We zien dat de vraag naar kredieten – en ook coronakredieten – de laatste maanden is verminderd,” stelt Alexandra Schippers, woordvoerder van ING. ,,Zeker in vergelijking tot de eerste maanden van het voorjaar. De criteria waarop wij toetsen zijn daarbij gelijk gebleven. Het verkrijgen van een krediet is dus niet moeilijker of makkelijker geworden.” Ook ABN Amro merkte dat er minder vraag is naar kredieten dan gebruikelijk. ,,Bedrijven hadden door corona in maart en april veel behoefte aan extra liquiditeit”, aldus Hans Sjouke Koopal namens de bank tegen de onderzoekers. ,,Die kwam dus enerzijds van de banken en anderzijds vanuit steunmaatregelen van de overheid. Maar verder geldt dat bedrijven in tijden waarin het minder goed gaat over het algemeen voorzichtiger zijn met het lenen van geld.” Bron: DeOndernemer.nl

Het verlengen van een vastgoedhypotheek was tot voor kort een hamerstuk, maar door corona doen banken daar steeds moeilijker over. Vooral winkelpanden zijn lastiger te herfinancieren. Voor pandeigenaren betekent dat vaak: dure financiering elders, aflossen, of verkopen. Vastgoedeigenaren krijgen sinds het uitbreken van de coronacrisis steeds vaker hun financiering niet verlengd bij de bank. Vooral bij beleggers in winkel- horeca- en bedrijfspanden speelt dit probleem. Dat blijkt uit een rondgang van het FD in de sector. Banken zijn al jaren terughoudend in het verstrekken van nieuwe vastgoedleningen, maar het verlengen van een lening gold voor het meeste vastgoed als een hamerstuk. Voor pandeigenaren zijn de gevolgen bijzonder pijnlijk. Uitwijken naar een andere financier is vaak heel duur, of niet mogelijk, zeker nu ze hun huurinkomsten (deels) zien wegvallen, omdat de horeca en winkels nauwelijks meer omzet draaien. Beleggers worden zo gedwongen volledig af te lossen. Als ze dat niet kunnen, moeten ze hun stenen verkopen, of komen ze bij bijzonder beheer terecht. Ook huurders kunnen hier uiteindelijk de dupe van worden, omdat het bijvoorbeeld lastiger wordt om huurkortingen te bedingen of betalingsuitstel te regelen. De klacht van pandeigenaren komt op het moment dat het kabinet aankondigt dat horecazaken en niet essentiële winkels nog eens drie weken langer dicht moeten blijven.

'Coronarisico'

'Bij winkelpanden is het al langer lastig om de hypotheek te verlengen', zegt Laurens van de Noort van de belangenvereniging van particuliere beleggers Vastgoed Belang. 'Maar door corona is dit probleem alleen maar prangender geworden.' Huurders worden door de pandemie sneller als risicovol aangemerkt, ziet Van de Noort. 'Dat maakt banken veel terughoudender in het herfinancieren van vastgoed.' Zo kreeg een belegger in het midden van het land een hypotheek niet verlengd omdat hij zijn pand verhuurt aan een bedrijf dat onder meer souvenirs produceert. 'De bank vond het coronarisico te hoog', zegt de belegger die anoniem wil blijven. 'Ik vind het kwalijk dat lang bestaande relaties zo worden beëindigd.' Ook vastgoedeigenaren van wie de huurders geen betalingsproblemen hebben, lukt het niet om hun hypotheek te verlengen. De eigenaar van een volledig verhuurd en voor de helft afgelost bedrijfspand kreeg 'uit het niets' te horen dat ING zijn hypotheek niet verlengde. 'Het paste niet meer binnen hun beleid. Dan ben je 40 jaar klant en dan dit', zegt de ondernemer die ook anoniem wil blijven omdat hij geen problemen wil krijgen met de bank die meer van zijn panden financiert.' Uiteindelijk heeft hij samen met zijn compagnons het geld bij elkaar gekregen om in een keer af te lossen. 'Maar dat kan je maar één keer doen, bij één pand.'

Op de rem

Andere geldverstrekkers merken ook dat banken op de rem staan. Zo kloppen er volgens vastgoedfinancier RNHB sinds corona meer partijen bij hen aan die geen (her)financiering meer van hun bank krijgen. ‘Wij zijn afgelopen jaar met bijna 60% gegroeid, mede omdat partijen weg moeten bij hun bank’, aldus RNHB-topman Ivo Knottnerus. Banken bevestigen door corona nog kritischer naar hun vastgoedleningen te kijken. Rabobank, met afstand de grootste vastgoedfinancier van Nederland, bouwt de winkelfinanciering al jaren bewust af, maar kijkt door corona nog stringenter naar de portefeuille, stelt Roel van de Bilt, directeur vastgoedfinanciering bij Rabobank. 'Winkelvastgoed is een moeilijke markt, die veel last heeft van de digitalisering en kampt met overaanbod. Ontwikkelingen die door corona versnellen. Dus als er nu een verlenging van winkelfinanciering aankomt, kijken we natuurlijk naar het klantbelang, maar ook naar onze risicopositie.'

'Mindere locaties eruit'

Rabobank schroeft de winkelportefeuille onder meer terug door meer eigen geld te vragen, aflossingen te verhogen, aanvullende garanties te bedingen, aanvullende financiering te verstrekken om winkels om te bouwen, maar ook door bepaalde leningen niet te verlengen, zegt Van de Bilt. 'Dat gaat in goed overleg.' De mindere locaties worden lager in aantal, en de betere locaties houden we of worden toegevoegd.' ING erkent ook scherper te kijken naar financieringsaanvragen sinds corona, maar stelt dat 'overgrote deel' van de vastgoedleningen wordt verlengd. Passend binnen onze risicomaatstaven' aldus een woordvoerder van ING. 'Redenen om niet te (her)financieren zijn divers en per klant verschillend.' Uit recent onderzoek van consultant KPMG blijkt dat de financieringsbereidheid van banken bij vastgoed, en vooral bij winkelpanden, sterk is afgenomen. Het percentage banken dat bereid was een lening te verstrekken voor winkels, waar minder dan 40% eigen geld in zat, daalde sinds 2018 van 100% naar 25%. Van de Noort is kritisch over de opstelling van de banken. 'Als ze geen herfinanciering geven, dreigen onnodig faillissementen', zegt Van de Noort. 'Natuurlijk moeten banken prudent met risico's omgaan, maar corona is veelal een tijdelijk probleem. We moeten samen door deze periode heenkomen.' Bron: FD.nl

Sinds de start van de coronacrisis hebben ONL en Stichting MKB Financiering elke 2 maanden gepeild hoe het met de liquiditeit en financiering van ondernemend Nederland staat. Middenin de tweede lock-down is de vijfde peiling uitgevoerd.

Tweedeling in mkb

Uit de peiling blijkt dat er een tweedeling in het mkb begint af te tekenen hoe het mkb uit de crisis gaat komen. Terwijl 45% van de bedrijven al weer plannen aan het maken is om op korte termijn te gaan investeren, blijkt dat sinds de tweede lockdown het aantal ondernemers in acute liquiditeitsproblemen is verdubbeld. 27% van de ondernemers heeft nu acute problemen om de komende 2 maanden de rekeningen te kunnen betalen. Een gelijk percentage geeft ook aan dat dit concreet door de lockdown komt.

80% ondernemers weet niet waar ze terecht kunnen voor financiering

Terwijl ondernemers massaal gebruik maken van de NOW, TVL en TOZO subsidies, zijn de investeringsmaatregelen zoals de KKC-, COL- en BMKB-C regeling minder bekend. Slechts 28% van de ondernemers kent de KKC-regeling en de COL-regeling is zelfs bij maar 12% van de ondernemers bekend. Ook is er veel onbekendheid waar ondernemers terecht kunnen om daadwerkelijk een financiering aan te vragen. Slechts 4% verwacht bij een bank nu (groei) financiering aan te kunnen trekken. Daarnaast geeft 80% van de ondernemers die op zoek zijn naar financiering aan dat ze niet weten waar ze terecht kunnen.

Download de hele peiling

We hebben alle resultaten van de laatste peiling en een vergelijking met de vorige peilingen op een rij gezet. Deze is te downloaden als PDF.

Doe mee met de volgende peiling

Om goed de ervaringen van ondernemers, de trends en effecten te monitoren van de corona steunmaatregelen zullen we regelmatig een peiling blijven uitvoeren. Wil je bijdragen aan de volgende peiling download dan de ONL app via deze link.

Op de hoogte blijven

Wilt u op de hoogte blijven van de resultaten meld u zich dan aan via [email protected] Bron: StichtingMKBfinanciering.nl